| |
Ga
Vinh, truyền thống và hiện đại
Theo
các tài liệu hỏa xa thời Pháp còn được lưu trữ, Ga Vinh chính
thức được bắt đầu xây dựng vào quý II năm 1900. Đây là một
trong năm tuyến đường sắt (ĐS) Đông Dương được Chính phủ Pháp
đầu tư khoảng 200 triệu france, nhằm tăng cường vơ vét tài
nguyên, khai thác thuộc địa và phục vụ cho việc tổ chức lực
lượng đàn áp phong trào cách mạng.
Ngày 17-3-1905 được xem là “ngày sinh nhật” của Ga Vinh bởi
đây cũng chính là ngày đoàn tàu hơi nước đầu tiên hú còi xin
đường vào ga sau hành trình dài 300 km từ Hà Nội đến Vinh.
Từ đấy, Ga Vinh cùng Nhà máy Xe lửa Trường Thi được đặt dưới
sự quản lý của Đặc khu ĐS Bắc Trung kỳ. Đây cũng là thời kỳ
bắt đầu hình thành đội ngũ công nhân ĐS khu vực Vinh - Bến
Thủy, hạt nhân của phong trào cách mạng sau này. Tháng 8-1928
chi bộ đầu tiên của Việt Nam thanh niên cách mạng đồng chí
hội được thành lập từ trong chính đội ngũ công nhân ĐS.
Ngày
25-4-1930, hơn 200 công nhân ĐS Ga Vinh và Nhà máy Xe lửa
Trường Thi ở xóm thợ Bắc Kỳ đã nhất tề đứng dậy cùng nông
dân xuống đường đấu tranh đòi tự do, cơm áo, chống áp bức
bóc lột, mở đầu cho cao trào đấu tranh Xô Viết Nghệ Tĩnh vang
dội khắp năm châu. Những người công nhân ĐS được tôi luyện
trong thực tiễn công tác hỏa xa đã có sự chuyển biến sâu sắc
về mặt lý luận, đủ sức đảm đương vai trò hạt nhân của phong
trào cách mạng vùng Nghệ Tĩnh. Đây cũng là những hạt nhân
đi đầu trong phong trào cách mạng mùa thu tháng Tám lịch sử
của dân tộc.
Sau Cách mạng Tháng 8 không lâu, thực dân Pháp quay lại miền
Bắc nước ta, cuộc kháng chiến toàn quốc bùng nổ. Cán bộ công
nhân viên (CBCNV) Ga Vinh lại cùng nhân dân thành phố Đỏ anh
hùng tiêu thổ kháng chiến, cất giấu đầu máy toa xe không cho
máy bay địch đánh phá. Hàng chục thanh niên trai tráng đang
công tác tại Ga Vinh đã lên đường tòng quân giết giặc theo
tiếng gọi thiêng liêng của Tổ quốc “cảm tử cho Tổ quốc quyết
sinh”.
Hòa bình lập lại, CBCNV Ga Vinh tập trung hàn gắn vết thương
chiến tranh, sớm khôi phục lại việc chạy tàu. Ngày 19-5-1964,
đúng vào dịp cả nước kỷ niệm 74 năm ngày sinh Hồ Chủ tịch,
trong niềm vui hân hoan của hàng vạn đồng bào dọc 2 bên ĐS,
Ga Vinh vinh dự chào đón đoàn tàu đầu tiên kéo còi vào ga.
Đây thực sự là một vinh dự lớn cho Ga Vinh, một đầu mối giao
thông quan trọng trên quê hương Hồ Chủ tịch, một vùng nổi
tiếng về truyền thống hiếu học và ý chí cách mạng kiên cường.
Khó thể ghi lại hết những cảm xúc của CBCNV Ga Vinh khi đón
đoàn tàu xuất phát từ Ga Hà Nội đưa đoàn cán bộ Trung ương
vào thăm Làng Sen - quê Bác hôm đó. Nhiều năm sau này, trong
công cuộc đổi mới của ngành ĐS, ngày 19-5 thường được chọn
làm mốc thời gian để thực hiện rút ngắn hành trình tàu khách
Thống Nhất.
Trong những năm tháng hào hùng của cuộc kháng chiến chống
Mỹ cứu nước, Ga Vinh được biết đến như là một trong những
đầu mối giao thông quan trọng nhất miền Bắc để chi viện cho
chiến trường miền Nam. Ngày 5-4-1965, sau “sự kiện vịnh Bắc
Bộ”, giặc Mỹ điên cuồng đánh phá miền Bắc, ngày đêm máy bay
địch thả xuống khu vực nhà ga hàng chục, hàng trăm trái bom.
Cao điểm nhất là ngày 10-4-1972, máy bay B52 liên tục quần
thảo trên bầu trời Vinh, địch đã ném hàng ngàn tấn bom các
loại xuống khu vực nhà ga. Trong khói bom, tự vệ Ga Vinh vừa
bắn trả máy bay, tàu chiến địch, vừa phải bảo đảm huyết mạch
giao thông. Hàng chục ngàn tấn vũ khí, lương thực... đã được
các đoàn goòng xuất phát từ Ga Vinh đi vào chiến trường theo
kiểu “chạy tàu không ga”, “ghi di động”... Hàng chục lần Ga
Vinh phải di chuyển, phải sơ tán đầu máy toa xe ra khỏi khu
vực trọng điểm địch đánh phá. Máu của những người công nhân
ĐS đã đổ, nhiều đồng chí vĩnh viễn ra đi không ngày trở về...
Điển hình nhất phải kể đến các chiến sĩ công an ĐS Ga Vinh
(thuộc Ty công an ĐS) - những người đã không quản ngày đêm,
bom đạn... đảm bảo cho giao thông thông suốt. Đồn công an
Ga Vinh đã được nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng lực
lượng vũ trang. Bên cạnh đó, hàng chục CBCNV Ga Vinh đã được
tặng thưởng Huân chương chống Mỹ cứu nước, Huy chương Vì sự
nghiệp giao thông...
Khi đất nước hòa bình thống nhất, Ga Vinh được xây dựng lại
từ những đống gạch đổ nát trong chiến tranh cùng việc Đảng
và Nhà nước chủ trương sớm khôi phục lại tuyến ĐS Bắc - Nam.
Ngày 13-9-1976, Tổng cục ĐS ra quyết định chuyển Ga Vinh về
trực thuộc Ban quản lý ĐS 1 cho đến ngày 1-4-1979 được Bộ
Giao thông vận tải ra Quyết định 2580/BGTVT chuyển về Quận
ĐS1. Khi cả nước bước vào thực hiện kế hoạch 5 năm lần thứ
3 (1981-1985), ngành ĐS được chuyển đổi mô hình thành 5 công
ty, bấy giờ Ga Vinh lại trực thuộc Công ty Vận tải đường sắt
khu vực 3.
Bắt đầu từ Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ VI (nhiệm kỳ 1986-1990),
Đảng chủ trương đề ra đường lối đổi mới, cả đất nước bước
sang một trang sử mới. Ngành ĐS được Chính phủ tổ chức lại
theo mô hình Liên hiệp đường sắt Việt Nam (ĐSVN), kể từ ngày
9-3-1989 Ga Vinh là ga hạng 2 trực thuộc Hạt Vận chuyển Nghệ
Tĩnh - đơn vị cơ sở của Xí nghiệp Liên hợp vận tải đờng sắt
khu vực 1.
Từ
tháng 11-2003, thực hiện mô hình tổ chức mới, Liên hiệp ĐSVN
được chuyển đổi thành Tổng công ty ĐSVN, Ga Vinh được trở
thành ga hạng 1, trực thuộc Công ty Vận tải hành khách đường
sắt Hà Nội. Hơn 30 năm, sau ngày đất nước thống nhất, Ga Vinh
đã có những bước lớn mạnh vượt bậc cả về cơ sở vật chất và
chất lượng đội ngũ cán bộ công nhân phục vụ. Trước đây, Ga
Vinh được biết đến như là đầu mối giao thông ĐS phức tạp,
thường xuyên mất trật tự an ninh, phong cách phục vụ thì cửa
quyền, hách dịch, là “nỗi khiếp sợ” thực sự cho các hành khách
có dịp ghé thăm thành phố Đỏ. Sân ga luôn trong tình trạng
lầy lội, mất vệ sinh với các trang thiết bị phục vụ nghèo
nàn, cũ kỹ...
Giờ đây, bộ mặt nhà ga đã thay đổi đến không ngờ với hệ thống
vườn hoa, cây cảnh được chăm sóc công phu, tỉ mỉ. Sân ga rộng
và sạch, mát với hệ thống chỉ dẫn được bố trí thuận lợi cho
hành khách đi tàu. Hành khách có thể mua vé tại quầy, mua
tại nhà qua điện thoại..., và được thường xuyên tiếp xúc với
những nụ cười “rất Nghệ”. Đến nay, Ga Vinh là ga đầu tiên
và duy nhất thuộc Tổng công ty ĐSVN được đầu tư lắp đặt hệ
thống điều khiển chạy tàu tập trung Domino 70-E của Hãng Siemens
(Thụy Sĩ). Điều này cho phép trực ban chạy tàu ga có thể khống
chế toàn bộ các thiết bị quay ghi, đảm bảo an toàn tuyệt đối,
đồng thời giảm cường độ lao động cho các chức danh chạy tàu.
Cùng với việc đảm bảo tăng trưởng hàng năm từ 5-10%, Ga Vinh
luôn đặt vấn đề an toàn lên hàng đầu, thực hiện phương châm:
an toàn để phát triển, phát triển phải an toàn.
Cho đến nay, Ga Vinh đã thực sự là đầu mối giao thông không
thể thiếu được của cả 2 tỉnh Nghệ An và Hà Tĩnh. Hàng năm,
nhà ga tổ chức đón tiễn gần 100 vạn lượt khách, doanh thu
hành khách trên 55 tỷ đồng. Ga cũng là nơi xếp dỡ chủ yếu
các mặt hàng tiêu dùng, phục vụ công nghiệp, nông nghiệp cho
tỉnh nhà. Từ Ga Vinh, du khách trong và ngoài nước có thể
về thăm quê hương Chủ tịch Hồ Chí Minh, quê hương đại thi
hào Nguyễn Du, tắm nắng bên bãi biển Cửa Lò nổi tiếng...
Được công tác tại một trong những nhà ga có bề dày lịch sử
nhất ngành ĐS, được sống trên quê hương giàu truyền thống
cách mạng, mảnh đất tự hào đã sinh ra người anh hùng dân tộc
vĩ đại nhất trong lịch sử nước nhà, 200 CBCNV Ga Vinh luôn
lấy đó là niềm vinh dự. Phải biết viết tiếp truyền thống lịch
sử bằng chính sự nỗ lực phấn đấu không mệt mỏi của ngày hôm
nay - đó chính là mệnh lệnh từ mỗi trái tim mãi còn chứa đẫm
chất thợ “Xe lửa Trường Thi” năm xưa.
Nguyễn
Trọng Tiêu
|
