Ga Bàn Cờ
(Mục lục)

Sau khi đường sắt quốc gia được nối thêm từ ga Uông Bí C xuống ga Hạ Long, đường sắt (ĐS) khổ 1.435 mm nằm đè lên ĐS mỏ khổ 1000 mm, năm 1985, Trạm ga Bàn Cờ ra đời. Đến ngày 15-10-1987, trạm này được công nhận là ga, Trưởng ga đầu tiên là đồng chí Trần Đình Tụ (nay là Giám đốc Xí nghiệp Vận tải đường sắt Hà Quảng). Ga Bàn Cờ nằm tại trung tâm thị xã Uông Bí, gọi là ga nhưng thực tế chỉ có một dãy nhà tranh, cuộc sống của cán bộ công nhân viên (CBCNV) thiếu thốn mọi thứ.

Để đáp ứng nhu cầu đi lại của nhân dân địa phương, một đường ke tuy chưa đủ chiều dài đã nhanh chóng được xây dựng để tàu khách 2057-2058 hàng ngày đỗ và đi, đón trả hành khách. Chỉ sau một thời gian ngắn đoàn tàu, nhà ga đã trở nên thân thuộc với nhiều bà con, công nhân viên về hưu làm thêm. Nơi đây đã trở thành một trạm “trung chuyển” nhu yếu phẩm từ Kép đến Uông Bí, Hạ Long... Nhiều bà con đi lại buôn bán trên tàu đều quen biết thân thiết với tất cả CBCNV ga đến mức có thể “nợ cước” chiều đi và khi bán hết hàng, chiều về mới phải thanh toán.

Bây giờ, nhà ga đã được xây dựng thành dãy 6 gian cấp 4. Ga hiện có 9 CBCNV, đứng đầu là Trưởng ga Ngô Xuân Hãn. Suốt từ năm 1993 đến nay, do tính đặc thù của nhà ga, hàng ngày ga chỉ đợi đôi tàu khách duy nhất 2057-2058, thi thoảng mới có tàu hàng, tàu du lịch. Thời gian còn lại trong ngày ga đón các đoàn tàu từ mỏ của Công ty than Vàng Danh chở than ra cảng Điền Công.

Có thể nói, trên toàn tuyến Hà Quảng, trực ban ga Bàn Cờ là vất vả nhất, bất kể mùa nào, đêm hay ngày, bụi và gió lúc nào cũng phong tỏa nơi giao thẻ của trực ban với tài xế tàu mỏ. Nhiều lúc tàu 2057 vừa chạy xuống Hạ Long, anh em trực ban, gác ghi tay đang cầm bát cơm chưa kịp ăn, chuông lại réo, bạn lại xin đường. Trực ban khi giao thẻ xong, quay lại nhà ăn, bát cơm đã nguội lạnh.

Ngành đường sắt Việt Nam đã trải qua bao năm đổi mới, ga ở tuyến Hà Quảng đã được xây dựng lại, khang trang đổi mới. Riêng ga Bàn Cờ vẫn nếp nhà xưa, mái ngói, tường quét ve màu vàng, cũ kỹ nhưng thân thuộc.

Thời gian tới, dự án đường sắt Hạ Long - Cái Lân được khởi công xây dựng, chỗ ga Bàn Cờ đứng chân bây giờ sẽ được thay thế bằng một cây cầu vượt dài 1,8 km.
Ga Bàn Cờ sẽ không còn nữa nhưng trong lòng những CBCNV đã từng sống và làm việc tại đây thì vẫn còn mãi nhà ga nhỏ bé trên tuyến ĐS Hà Quảng - một trong những ngọn đèn soi sáng cho con tàu đến đích bình yên.

Nguyễn Đức